Veelgestelde ondernemersvragen over corona

De impact van de maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus is groot voor het Nederlandse bedrijfsleven. De overheid heeft inmiddels een uitgebreid pakket met regelingen opgetuigd om ondernemers te ondersteunen en zoveel mogelijk banen te behouden in deze crisisperiode. Dagelijks bellen duizenden ondernemers het KVK Coronaloket met vragen over regelingen, personeel, sluitingsregels, etc. De belangrijkste vragen en antwoorden voor ondernemers vind je in onderstaan overzicht.

Financiële regelingen

Ik zit in de problemen door de coronamaatregelen en heb geld nodig. Welke regelingen kunnen me daarbij helpen?

Een deel van de regelingen van de overheid moet de toegang van bedrijven tot krediet verbeteren. De overheid wil voorkomen dat bedrijven die worden geraakt door de gevolgen van het coronavirus in liquiditeitsproblemen komen. Er is een aantal regelingen van kracht:

BMKB

Om met name mkb-ondernemers die door de coronacrisis zijn getroffen te helpen zijn de regels voor de Borgstelling MKB-kredieten (BMKB) versoepeld. Met de regeling kunnen bedrijven onder gunstigere voorwaarden geld lenen bij de bank. De BMKB is bestemd voor ondernemingen met maximaal 250 werknemers (fte) met een jaaromzet tot 50 miljoen euro of een balanstotaal tot 43 miljoen euro.

Met de verruiming van de BMKB staat de overheid voor een deel garant voor bedrijven die een lening willen afsluiten, maar aan de financier niet genoeg zekerheden kunnen bieden. Doordat de overheid garant staat, kun je als ondernemer meer lenen. Aanvragen voor de regeling kun je indienen bij geaccrediteerde financiers. Meer informatie vind je hier.

Tozo

Met de tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) kun je onder meer een lening voor bedrijfskapitaal aanvragen tot maximaal 10.157 euro. Deze lening wordt verstrekt onder gunstige voorwaarden en is bedoeld voor zelfstandig ondernemers, onder wie zzp’ers. Je leest hier meer over in het uitgebreide artikel over Tozo. Daarnaast is deze informatie speciaal voor zzp’ers. En lees de Tozo-pagina van de Rijksoverheid.

Qredits

Voor kleinere bedrijven (inclusief zzp’ers) zijn de aflossingsvoorwaarden voor microkredieten via Qredits versoepeld. Kleine ondernemers die een lening hebben via Qredits en geraakt zijn door de coronamaatregelen krijgt 6 maanden uitstel van aflossing. De rente is in die periode naar 2% verlaagd. Het kabinet ondersteunt Qredits met maximaal 6 miljoen euro. Meer informatie vind je op Ondernemersplein.

GO

Ook voor (middel)grote bedrijven is er een ondersteuningsregeling waarmee het makkelijker wordt om leningen af te sluiten. Zij kunnen gebruikmaken van de Garantie Ondernemersfinanciering-regeling (GO). Grote leningen afsluiten is binnen de regeling makkelijker, omdat de staat voor 50% garant staat. Het garantieplafond voor de regeling is verhoogd van 400 miljoen naar 1,5 miljard euro, het maximum per onderneming naar 150 miljoen euro.

Wanneer kom ik in aanmerking voor de compensatieregeling van 4.000 euro?

Mkb-bedrijven (zowel met als zonder personeel) in branches die direct geraakt zijn door de overheidsmaatregelen kunnen een aanvraag indienen voor een directe, eenmalige tegemoetkoming van 4.000 euro. Deze Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren COVID-19 (TOGS) is een gift en is vrijgesteld van belastingen. Die 4.000 euro kun je naar eigen inzicht besteden.
Je komt in aanmerking als de hoofdactiviteit van je onderneming overeenkomt met een van de SBI-codes die in de TOGS-regeling is benoemd. Ook moet je voldoen aan een aantal andere voorwaarden. Zo moet je ten minste 4.000 euro omzetverlies verwachten tussen 16 maart 2020 t/m 15 juni 2020.

Je kunt een aanvraag voor de tegemoetkoming indienen via de website van RVO.

Meer informatie over de voorwaarden, sbi-codes en het aanvragen van de Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren COVID-19 (TOGS) vind je in het artikel: 4.000 euro tegemoetkoming schade COVID-19.

Welke documenten heb ik nodig voor de aanvraag van de verschillende regelingen?

Voor veel noodmaatregelen zoals de Tozo is een DigiD nodig. Vraag je DigiD op tijd aan als je dat nog niet gedaan hebt. Het kan drie werkdagen duren voordat je hem hebt. Bij de aanvraag heb je je burgerservicenummer (BSN) nodig. Houd er verder rekening mee dat je rijbewijs niet als geldig identiteitsbewijs geldt voor de aanvraag van de verschillende regelingen. Paspoort en identiteitskaart zijn dat wel.
Voor de aanvraag van de NOW heeft het UWV je aangifte loonheffing nodig. Zorg dus dat je die aangifte snel naar de Belastingdienst stuurt. Tegelijkertijd kun je bij de Belastingdienst uitstel van betaling aanvragen. Voor de NOW heb je geen eHerkenning nodig. Voor de TOGS kun je zowel DigiD als eHerkenning gebruiken. Voor de aanvraag van de TOGS heb je ook je KVK-nummer en SBI-code van de hoofdactiviteit van je onderneming nodig.

 

Personeel

Wat moet ik doen als ik (tijdelijk) onvoldoende werk heb voor mijn personeel en mijzelf?

Om te voorkomen dat veel mensen hun baan kwijtraken door de coronacrisis is de NOW in het leven geroepen. Met deze Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid hoopt de overheid dat zoveel mogelijk mensen hun baan kunnen behouden, zelfs als er tijdelijk geen werk voor hen is. De NOW vervangt de werktijdverkorting (WTV), die is ingetrokken.

Werkgevers kunnen met de NOW een aanvraag indienen voor een tegemoetkoming in de loonkosten, als ze aan de voorwaarden voldoen. De hoogte daarvan hangt af het omzetverlies en bedraagt maximaal 90% van de loonsom. Doel is dat werkgevers hun werknemers met een vast én flexibel contract in dienst kunnen houden en door kunnen betalen. Ook oproepkrachten en payrollers vallen binnen de NOW. Uitzendbureaus kunnen ook voor uitzendkrachten een tegemoetkoming aanvragen.

Hoe kan ik een aanvraag indienen voor de NOW-regeling?

De NOW loopt via het UWV. Aanvragen kan vanaf 6 april 9.00 uur. De aanvraagperiode loopt tot en met 31 mei 2020. Bedrijven die aan de voorwaarden voldoen, krijgen binnen 2 tot 4 weken een voorschot. Voor de aanvraag is geen eHerkenning of andere vorm van authenticatie en autorisatie nodig. Aanvragen doe je met je loonheffingsnummer. Op fraude wordt gecontroleerd. In het uitgebreide artikel over de NOW lees je meer over de voorwaarden.

Aangifte loonheffing

Let op: heb je je aangifte loonheffing nog niet verstuurd naar de Belastingdienst? Doe dit dan snel, want het UWV heeft die gegevens nodig om je NOW snel en goed af te handelen. De Belastingdienst roept ondernemers op dit op korte termijn te regelen en meldt daarbij dat je vanwege de coronacrisis uitstel van betaling kunt aanvragen.

Ik had een WTV-aanvraag gedaan, maar die regeling is gestopt. Wat moet ik nu doen?

Als je al een aanvraag voor WTV gedaan had, wordt die vanaf nu beschouwd als aanvraag voor de nieuwe tegemoetkomingsregeling. Je hoeft niets te doen en krijgt vanzelf bericht. Als je al een toekenning voor werktijdverkorting hebt gehad, blijft deze van kracht. Als je na de einddatum wilt verlengen, stap je op dat moment over naar de NOW-regeling.

Meer informatie over de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging ten behoeve van behoud van Werkgelegenheid (NOW) vind je op Ondernemersplein en in het artikel NOW-regeling: tegemoetkoming in loonkosten.

Wanneer mag ik of mijn personeel een beroep doen op de noodopvang voor kinderen?

De overheid heeft cruciale beroepsgroepen en vitale processen aangemerkt. Mensen die werken bij bedrijven die binnen die criteria vallen, dienen te blijven werken om de samenleving draaiende te houden. Zij mogen daarom gebruikmaken van de noodopvang voor hun kinderen. Als in een gezin 1 ouder een cruciaal beroep uitvoert, is het verzoek om zelf de kinderen op te vangen als dat kan. Datzelfde geldt voor ouders die allebei niet in een cruciaal beroep zitten: als je werknemers hierdoor in de knel komen, wordt hen geadviseerd met jou als werkgever op zoek te gaan naar een oplossing.

Let op: Als je betaalt voor de reguliere opvang, loopt die betaling door, ook als je geen aanspraak kunt maken op de noodopvang. De betaling loopt ook door als je weliswaar een cruciaal beroep hebt en recht hebt op noodopvang, maar wel al voor de reguliere opvang betaalt. De Rijksoverheid compenseert de eigen bijdrage van ouders. Dat gaat via de kinderopvangorganisaties, die het verschil tussen het factuurbedrag en de ontvangen kinderopvangtoeslag over de periode 16 maart t/m 28 april 2020 overmaken aan de ouders. Eventuele verlenging is mogelijk als de situatie onverhoopt langer aanhoudt. Meer daarover vind je op de website van de Rijksoverheid.

Een van mijn werknemers is besmet met het coronavirus, wat nu?

Als door een arts of de GGD is vastgesteld dat iemand binnen je bedrijf corona heeft, kun je volgens arbodienst Arboned de volgende stappen doorlopen:

  • Stuur de werknemer direct naar huis; de werknemer mag terugkeren als hij/zij en diens gezinsleden gedurende 24 uur volledig klachtenvrij zijn.
  • Ventileer de ruimte(s) waar de werknemer is geweest een half uur.
  • Reinig en desinfecteer alle contactoppervlakken zoals toetsenbord, trapleuningen en liftknoppen met reguliere schoonmaakmiddelen.
  • Overleg met de GGD en informeer eventueel je arbodienst.
  • Maak indien mogelijk een logboek van personen met wie de desbetreffende werknemer nauw contact heeft gehad (fysieke aanraking en/of binnen 2 meter gedurende 15 minuten). Maak altijd een afweging of het noodzakelijk is een logboek bij te houden, gelet op de bescherming van (de gezondheid van) je werknemers en houdt bij het maken ervan rekening met de privacy van de besmette werknemer.
  • Weer alle werknemers met wie nauw contact is geweest, indien mogelijk, preventief 14 dagen van de werkplek. Maak altijd een afweging of het noodzakelijk is om een contactonderzoek te doen, gelet op de bescherming van (de gezondheid van) je werknemers en doe dit zoveel mogelijk anoniem.
  • Doe een geanonimiseerde mededeling aan alle werknemers met daarin een extra oproep alert te zijn op luchtwegklachten en informatie over de genomen maatregelen.
  • Heb speciale aandacht voor zorgen bij kwetsbare werknemers en werknemers met een verhoogd risico.
  • Overweeg bij veel onrust onder werknemers een kortdurende (preventieve) sluiting van de vestiging.

Privacy

Let op: als een werknemer zich ziekmeldt, mag je niet informeren naar het ziektebeeld. Anders gezegd: je kunt dus niet vragen of je werknemer besmet is met het coronavirus. Mogelijk vertelt je werknemer dit zelf, maar dan mag je dit niet registreren. Ook is het niet toegestaan de rest van je personeel te laten weten wie besmet is. Over de gezondheid van werknemers mag je immers geen gegevens delen. Omdat je soms maatregelen moet nemen om de gezondheid van je personeel te beschermen, zal soms af te leiden zijn wie besmet is. De werkgever moet zelf een zorgvuldige afweging maken tussen de privacybelangen van de werknemer en zijn verplichting om een veilige werkplek te garanderen, aldus Arboned.

Zzp’ers en corona

Ik ben ondernemer en zit in de problemen doordat mijn opdrachten wegvallen. Wat zijn mijn mogelijkheden?

De tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) staat open voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers, die tijdelijk financieel in de knel zitten. Als je aan de voorwaarden voldoet kun je aanspraak maken op inkomensondersteuning tot aan het sociaal minimum. Daarnaast kan een lening voor bedrijfskapitaal worden aangevraagd.

Sneller en soepeler

De lening geldt voor zelfstandig ondernemers en bedraagt maximaal 1.503,31 euro netto per maand. De regeling is gebaseerd op de al bestaande Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen), maar wordt sneller behandeld en verstrekt. Deze voorziening heeft tijdelijk soepele voorwaarden vanwege de bijzondere situatie waarin Nederland verkeert. De inkomensondersteuning voor levensonderhoud hoeft bijvoorbeeld later niet te worden terugbetaald.

Je leest meer over deze tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) in het overzicht van de regelingen. Meer informatie vind je ook op Ondernemersplein.

Een andere mogelijkheid is om microkrediet aan te vragen onder versoepelde voorwaarden. Bij microkredietverstrekker Qredits krijg je tijdelijk rentekorting (zie vraag 1). Voor bedrijven die direct en hard getroffen zijn door de maatregelen van het kabinet komt op korte termijn een tegemoetkoming. Ook kun je uitstel van belastingbetaling krijgen van de Belastingdienst.

In het artikel over zzp’ers en het coronavirus leggen we uit wat voor regelingen er nog meer beschikbaar zijn.

Ik ben zzp’er en loop nu klussen mis omdat opdrachtgevers afzeggen. Kan ik de schade op hen verhalen?

Dat hangt af van wat je met je opdrachtgevers hebt afgesproken in de overeenkomst of in je algemene voorwaarden. De gevolgen van het niet-nakomen van een verbintenis worden beschreven in de artikelen 74 en verder van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek. Komt iemand een overeenkomst niet na? Dan kan diegene uiteindelijk schadeplichtig zijn.

Overige regelingen

Wat doen Europese instanties om ondernemers te helpen?

De Europese Commissie heeft een Corona Response Investment Initiative (CRII) van 37 miljard euro voor alle EU-lidstaten aangekondigd. Dat geld is bedoeld om de zorg, het mkb en de arbeidsmarkt te ondersteunen. De Europese Centrale Bank (ECB) en andere toezichthouders zorgen dat banken goedkoper geld kunnen lenen van de ECB, dat ze daarna weer aan hun klanten kunnen lenen. De ECB koopt dit jaar voor honderden miljarden extra bedrijfs- en staatsobligaties op om de economie te stimuleren. De Europese Investeringsbank-groep (EIB-groep) zal tot 40 miljard euro aan financiering mogelijk maken om bedrijven die zijn getroffen door het coronavirus financieel te ondersteunen.

Komen er nog overheidsregelingen aan?

Mogelijk. Het Rijk is bijvoorbeeld met de cultuursector in gesprek, omdat daar de gevolgen van het coronavirus groot zijn. Er wordt besproken welke algemene regelingen de sector kunnen helpen en waar maatwerk nodig is. Meer informatie daarover is vinden op de site van de Rijksoverheid.

Daarnaast is het kabinet in overleg met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) over de mogelijkheid om (voorlopige) lokale aanslagen aan ondernemers stop te zetten en al opgelegde aanslagen aan bedrijven in te trekken. Het gaat hierbij in het bijzonder om de toeristenbelasting. Een aantal gemeenten heeft dit al aangekondigd.

Waterschappen gaan coulant om met verzoeken voor uitstel van betaling. Ondernemers met financiële problemen hoeven de aanslag voorlopig niet te betalen. Meestal krijg je 3 tot 6 maanden uitstel.

Wat voor regelingen treffen de banken?

Een aantal banken biedt gezonde bedrijven 6 maanden uitstel van aflossing op hun leningen tot 2,5 miljoen euro. Het gaat om klanten van ABN AMRO, ING, Rabobank, de Volksbank en Triodos Bank. Met de maatregel willen ze vooral kleine ondernemers wat lucht bieden. De banken melden via de Nederlandse Vereniging van Banken dat ze voldoende gezonde buffers hebben opgebouwd om deze maatregel te nemen. Voor bedrijven met hogere financiering geldt de regeling niet. Wel houden ze de ontwikkelingen voor die groep in de gaten.

Consumenten die door wegvallende inkomsten tijdelijk minder financiële ruimte hebben om de hypotheeklasten te betalen, raadt de NVB aan om contact op te nemen met hun bank. Klanten met een hypotheek bij o.a. ABN AMRO kunnen bijvoorbeeld een verzoek indienen om rente en aflossing voor 3 maanden op te schorten.

De limiet om contactloos te pinnen zonder pincode is bovendien verhoogd van 25 naar 50 euro. Je klanten hoeven dus minder vaak een betaalautomaat aan te raken. Daarvoor zijn ongeveer 380.000 pinautomaten op afstand aangepast, je hoeft daar niets voor te doen.

Hoe reageert de pensioensector?

Werkgevers in acute geldproblemen kunnen zich melden bij hun pensioenfonds, verzekeraar of premiepensioeninstelling. De pensioensector heeft aangekondigd bij te willen dragen. Wel laat de sector weten daar door wettelijke voorschriften beperkte ruimte voor te hebben.

Werkgevers die door de coronacrisis zijn getroffen kunnen zich melden voor een mogelijke betalingsregeling. Ook is het maken van afspraken over een soepeler betalingstermijn binnen de wettelijke mogelijkheden bespreekbaar. Daarnaast kan het invorderingsbeleid bij het innen van de premies worden versoepeld, bijvoorbeeld door geen incassobureaus in te schakelen of administratieve boetes op te leggen.

De Stichting van de Arbeid, de Pensioenfederatie en het Verbond van Verzekeraars melden in een gezamenlijk persbericht dat de problemen per werkgever en sector verschillen. Er wordt daarom ‘maatwerk geboden’ op basis van ‘oplossingsrichtingen’. De ruimte voor dat maatwerk is beperkt door wettelijke voorschriften ten aanzien van invorderingsinspanningen en betalingstermijnen.

Sluitingen en regels

Welke ondernemers moeten dicht en welke niet? En wat zijn de uitzonderingen?

Basisregel is dat iedereen navolging moet geven aan de geldende hygiënemaatregelen en de 1,5 meter afstandsregel. Winkels en markten die zich daar niet of te weinig aan (kunnen) houden moeten worden gesloten. Ook vakantieparken, campings, parken, natuurgebieden en stranden worden gesloten als op deze locaties geen of te weinig navolging wordt gegeven aan de regels en maatregelen, of als dit dreigt te gebeuren.

Het uitoefenen van alle vormen van contactberoepen wordt verboden tot en met 28 april 2020, omdat het niet mogelijk is aan de 1,5 meter afstandsregel te voldoen. Kappers, visagisten, pedicures, schoonheidssalons, nagelstudio’s en anderen in contactberoepen mogen tot ten minste die datum hun vak dus niet meer uitoefenen. Binnen deze categorie vallen bijvoorbeeld ook masseurs, escort-services en rijinstructeurs. Er wordt een uitzondering gemaakt voor (para)medische beroepen, mits daar een individuele medische indicatie voor bestaat en de beoefenaar alle hygiënevereisten kan naleven. Ook casino’s, speelhallen, e.d. moeten sluiten.

Sportclubs, horeca en recreatie

Eet- en drinkgelegenheden en sport- en fitnessclubs zijn gesloten tot en met 28 april 2020. Dit geldt ook voor sauna’s en sexclubs. Hotels hoeven niet dicht, bars en restaurants in hotels wel. Roomservice is dan wel weer toegestaan. Bedrijfsrestaurants vallen niet onder horeca en mogen dus ook openblijven.

Het is wel toegestaan klanten te laten afhalen. Daarbij moet voorkomen worden dat mensen dicht op elkaar staan, eten mag niet ter plekke worden opgegeten. Ook mag je eten bezorgen.

Ook op vakantieparken geldt dat ondernemers maatregelen moeten treffen om mensen 1,5 meter afstand te laten houden. Lukt dat niet, dan mogen gemeenten en/of de voorzitter van een veiligheidsregio deze locaties sluiten. Let op: de gemeenschappelijke was- en douchevoorzieningen in vakantie- en recreatieparken moeten dicht.

Vis, ijs en softdrugs

Vishandelaren en ijsverkopers mogen vis en ijs verkopen om af te halen. De consumpties mogen niet ter plekke opgegeten worden, om te voorkomen dat grote groepen samenkomen. Coffeeshops mogen als afhaalloket open blijven.

Markten

Omdat markten in sommige delen van het land behoren tot de essentiële voedselketen mogen zij openblijven. Wel moeten marktmeesters ervoor zorgen dat de 1,5 meter afstand gewaarborgd is.

De overheid vraagt iedereen met klem om zich aan de gezondheidsadviezen te houden. Houd waar mogelijk 1,5 meter of 2 armlengtes afstand en blijf zo veel mogelijk thuis.

Ook zonder dat je je zaak sluit kun je een aanvraag doen voor de diverse regelingen van het Rijk. Meer informatie over de sluiting van bepaalde bedrijven vind je op de site van de Rijksoverheid.

Moeten er straks nog meer bedrijven en winkels dicht?

Op dit moment heeft het kabinet geen plannen om andere winkels, bedrijven en gebieden te sluiten. De maatregelen van 15, 23 en 31 maart gelden nog altijd, waarbij onder meer horeca, sportclubs en kappers zijn gesloten. Als het nodig blijkt aanvullende maatregelen te nemen communiceert de overheid via de gebruikelijke kanalen over de invulling en eventuele uitzonderingen. Ook KVK houdt je natuurlijk op de hoogte over de maatregelen.

Wat gebeurt er als ondernemers zich niet aan de regels houden?

Gemeenten hebben meer bevoegdheden om te handhaven. Via een noodverordening kunnen ze makkelijker en sneller optreden. Burgemeesters kunnen specifieke locaties sluiten, zoals parken, stranden en campings. Er kunnen ook boetes worden opgelegd als bedrijven zich niet aan de voorgeschreven maatregelen houden. Ondernemers met een fysieke winkel dienen een stringent deurbeleid te handhaven. Stringent deurbeleid kan o.a. ingevuld worden door voordat bezoekers de winkel betreden de geldende regels mee te delen en in de winkel toe te zien op het houden van minimaal 1,5 meter afstand. De winkelier is verantwoordelijk voor de orde en veiligheid in de winkel en voor het naleven van deze gedragsregels. Van klanten wordt verwacht dat ze de gedragsregels volgen. In noodgevallen kan de winkelier een beroep doen op handhaving door de overheid, net als bij winkeldiefstal.

Wat voor deurbeleid voeren winkels

De overheid heeft samen met werkgeversorganisaties en brancheverenigingen, richtlijnen verspreid voor alle winkels die open zijn. In het Protocol Verantwoord Winkelen staan bepalingen die zowel ondernemers als klanten in acht moeten nemen. In aanvulling op de bepalingen kunnen specifieke branches een eigen deurbeleid hanteren. Supermarkten en drogisterijen doen dat bijvoorbeeld. Ook voor klanten zijn bepalingen opgesteld. Voor ondernemers gelden de volgende bepalingen:

  1. Regels hangen aan de buitenkant van de winkel en worden binnen herhaald.
  2. Zorg dat iedereen 1,5 meter afstand tot elkaar kan houden in de winkels. Maar ook vóór de winkel.
  3. Geef in winkels het maximum aantal klanten aan dat tegelijkertijd in de winkel mag zijn. Richtlijn is maximaal 1 klant per 10 vierkante meter winkelvloeroppervlak. De winkelier ziet er op toe dat er niet meer mensen in de winkel zijn dan toegestaan. De winkelier kan dus klanten vragen te wachten of later terug te komen.
  4. Lever online bestellingen tot aan de voordeur, niet binnen.
  5. Zorg voor maximale hygiëne, vooral bij de pinterminal.
  6. Haal samples, proeverijen, monsters en probeerartikelen uit winkel. Niet inzetten op beleving.
  7. Als er updates komen op deze afspraken worden die zo snel mogelijk gecommuniceerd.

Voor ondernemers die niet kunnen waarborgen dat ze 1,5 meter afstand houden, zoals opticiens, gelden andere regels

  1. Werk zoveel mogelijk op afspraak, zodat de klantcontacten gedoseerd kunnen worden.
  2. Neem een intake af met de klant, waarin gezondheidsregels worden besproken.
  3. Zorg dat de mensen met klantcontact elke ochtend hun temperatuur opmeten (zodat veiligheid klant gewaarborgd is).

Inmiddels hebben brancheverenigingen posters met de ‘spelregels’ verspreid onder alle winkels die open zijn. Brancheorganisatie INretail, heeft branchespecifieke checklists gemaakt voor:

Daarnaast heeft INretail posters waarop ingevuld wordt hoeveel klanten tegelijk in de winkel aanwezig mogen zijn. Posters zijn beschikbaar voor de volgende branches:

Ook de Vereniging van Winkelketens in de Doe-Het-Zelfbranche (VWDHZ) heeft richtlijnen opgesteld ter bescherming van klanten en medewerkers.

Supermarkten

Supermarkten en drogisterijen hebben hun deurbeleid ook aangescherpt . Het gebruik van een winkelwagen is verplicht in supermarkten, ook als een klant slechts één product nodig heeft. Zijn de winkelwagens op? Dan mag er geen nieuwe klant meer naar binnen en moeten mensen buiten wachten. Dit meldt brancheorganisatie CBL.

In kleinere supermarkten en drogisterijen is het gebruik van een mandje verplicht. In deze winkels wordt slechts een beperkt aantal mandjes beschikbaar gesteld, zodat het niet te druk wordt in de winkel. Klanten moeten buiten wachten tot er een mandje beschikbaar is.

Wat gebeurt er als ondernemers zich niet aan de regels houden?

Gemeenten hebben meer bevoegdheden om te handhaven. Via een noodverordening kunnen ze makkelijker en sneller optreden. Burgemeesters kunnen specifieke locaties sluiten, zoals parken, stranden en campings. Er kunnen ook boetes worden opgelegd als bedrijven zich niet aan de voorgeschreven maatregelen houden. Ondernemers met een fysieke winkel dienen een ‘stringent deurbeleid’ te handhaven. Zo moeten winkeliers ervoor zorgen dat de geldende regels aan bezoekers zijn meegedeeld voordat ze de winkel betreden. Ook moeten ze erop toezien dat bezoekers zich houden aan de 1,5 meter afstandsregel. De winkelier is verantwoordelijk voor de orde en veiligheid in zijn of haar winkel en het naleven van de gedragsregels. Van klanten wordt verwacht dat ze de gedragsregels volgen. In noodgevallen kan de winkelier een beroep doen op handhaving door de overheid, net als bij winkeldiefstal.

Gaan bouwwerkzaamheden door?

Ja. Bouwend Nederland heeft na gesprekken met de overheid en met steun van vakbonden, brancheverenigingen en werkgevers- en werknemersorganisaties in de bouw een protocol opgesteld om te zorgen dat het werk in de sector niet stil komt te liggen. Met de gedragsregels uit het protocol kunnen bedrijven in de bouw veilig doorwerken. In het protocol staat onder meer:

  • Ga veel mogelijk zelfstandig naar de bouwplaats.
  • Werk in kleine vaste teams op vaste locaties.
  • Houd 1,5 meter afstand, ook bij overleg en eten in een bouwkeet.
  • Voor werkzaamheden in huis is het belangrijk dat bewoners zoveel mogelijk in een andere ruimte verblijven, zij en de werknemers niet verkouden of ziek zijn en dat er 1,5 meter afstand wordt gehouden.

Het Rijk en de bouw- en technieksector roepen bovendien provincies en gemeenten op door te blijven gaan met vergunningverlening zodat de orderportefeuilles gevuld blijven en het werken aan de woningbouw- en verduurzamingsopgave doorgaat.

Zijn er voorbeelden van crisisplannen voor bedrijven zodat ondernemers die niet zelf hoeven te bedenken?

Ja. VNO-NCW, MKB-Nederland en AWVN hebben samen een handreikingopgesteld met daarin aandachtspunten voor onder andere preventie, risicobeheersing, een bedrijfscontinuïteitsplan en arbeidsrechtelijke informatie.

Sommige ondernemers moeten verplicht sluiten, anderen zien hun omzet dalen. Mag je als ondernemer dan minder huur gaan betalen?

Als op last van de overheid het gehuurde gesloten wordt of door overheidsregelingen de omzet daalt, zijn dat omstandigheden die in beginsel niet voor rekening van de verhuurder komen. Een verlaging van de huurprijs is dus niet aan de orde.

Volgens het Nederlandse huurrecht kan een huurder van een kantoor- of winkelruimte en andere bedrijfsruimte enkel in geval van een ‘gebrek’ aan de gehuurde bedrijfsruimte aanspraak maken op huurkorting.

Het coronavirus, inclusief alle gevolgen, voldoet niet aan de voorwaarden om als ‘gebrek’ te worden beschouwd.

Mocht je door financiële problemen de huur niet meer (volledig) kunnen betalen, meld dat dan zo snel mogelijk schriftelijk bij de verhuurder. Ga in overleg met de verhuurder en probeer afspraken te maken over de betaaltermijn en de omvang van de huurbetalingen.

In een gezamenlijk persbericht hebben zowel retail- als vastgoedorganisaties zowel retailers als verhuurders opgeroepen de dialoog aan te gaan en te zoeken naar kortetermijnoplossingen. Daarmee moet tijd en ruimte gecreëerd worden voor maatwerk op langere termijn. Koninklijke Horeca Nederland heeft een modelbrief gemaakt voor horecaondernemers om een (tijdelijke) vrijstelling te vragen aan de verhuurder.

Ik kan niet meer aan mijn verplichtingen voldoen. Wanneer is er sprake van overmacht?

Overeenkomsten moeten worden nagekomen, dat is de kern van ons rechtssysteem in een normale situatie. Een beroep op overmacht wordt niet snel aangenomen. De kans op een positief beroep op overmacht is heel klein.

Of er sprake is van overmacht hangt af van het contract dat je hebt opgesteld. Bij commerciële contracten is vaak een zogeheten force majeure-clausule opgenomen. Daarin is vastgelegd in welke omstandigheden sprake is van overmacht, en wat de gevolgen zijn als dit aan de orde is. In de clausule staan meestal zaken als overheidsmaatregelen, stakingen, plotselinge belemmeringen in de infrastructuur of tekorten in transport als omstandigheid. Het kan dus zijn dat onder verwijzing naar de (overheids-)maatregelen die genomen zijn om verspreiding van het virus te voorkomen een beroep kan worden gedaan op overmacht. Je kunt ook ziektes, epidemieën of quarantaines in zo’n contract opnemen.
Bij een geschil bepaalt de rechter.

Heb je geen force majeure-clausule opgenomen? Dan kijk je naar de mogelijkheden in het toepasselijk recht. Dit kan Nederlands recht zijn, of het recht van het land waar je klant is gevestigd. Het niet kunnen leveren wordt in de wet omschreven als ‘een tekortkoming in de nakoming van een verbintenis’. Dit is beschreven in de artikelen 74 en verder van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek. Kom je je overeenkomst niet na? Dan kun je uiteindelijk schadeplichtig zijn.

Kan ik mij als ondernemer verzekeren tegen de schade die ik loop door de maatregelen om het coronavirus te bestrijden?

Nee, dit valt onder het ondernemersrisico. Het mislopen van inkomsten door het coronavirus is een bedrijfsschade. Bedrijfsschadeverzekeringen dekken echter alleen materiële schade, en daar is in dit geval geen sprake van, meldt het Verbond van Verzekeraars. Wel kun je gebruik maken van de eerdergenoemde regelingen.

Personeel

Als je personeel ziek thuis zit ben je verplicht loon door te laten betalen. Als je een verzuimverzekering hebt afgesloten, dekt deze de loondoorbetalingsverplichting. Is je werknemer door ziekte niet in staat te werken? Dan keert de verzuimverzekering uit, ongeacht om welke ziekte het gaat. Maar let op: als je werknemer om preventieve redenen in quarantaine moet blijven of een bepaald gebied niet mag verlaten, dan keert de verzekeraar niet uit.

Persoonlijk

Als je als ondernemer niet werkt omdat je niet besmet wilt raken, of omdat je uit voorzorg in quarantaine zit of een bepaald gebied niet mag verlaten, dekt je arbeidsongeschiktheidsverzekering dat niet. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering dekt namelijk inkomensverlies als gevolg van ziekte of arbeidsongeschiktheid en daar is in deze situatie geen sprake van. Je krijgt wel een uitkering van je arbeidsongeschiktheidsverzekering als je ziek bent geworden door het coronavirus en daardoor niet kunt werken.

Kan ik mijn bedrijf in de toekomst verzekeren tegen uitbraken als het coronavirus?

Naar verwachting zullen de verzekeraars de uitbraak van een pandemie, zoals nu het coronavirus, in de voorwaarden van de verzekering uit (gaan) sluiten. Lees hier meer over hoe je om kunt gaan met onvoorziene omstandigheden.